Het creëren van een hecht managementteam is van cruciaal belang om een doeltreffend beleid vorm te geven en te implementeren in de organisatie. Maar hoe ziet zo’n ideaal managementteam eruit? Niet zo’n eenvoudige vraag.
Teams bestaan immers uit meerdere mensen die verschillen. Iedereen heeft niet alleen z’n eigenaardigheden en persoonlijke gebruiksaanwijzing, maar ook z’n eigen favoriete rol. In je team zie je wellicht ook dat het telkens dezelfde persoon is die de planning maakt en dat het altijd dezelfde is die met een kritische bedenking uit de hoek komt. Anderen zie je wellicht minder omdat ze nooit op hun plaats zitten maar druk in de weer zijn met contacten te leggen of anderen op te bellen. Mensen hebben van nature uit sterk de neiging om in teams telkens dezelfde rol op te nemen.
De Britse onderzoeker Meredith Belbin onderzocht de belangrijkste teamrollen en omschreef ze nauwkeurig.
Wanneer wij bedrijven begeleiden in hun proces naar een (h)echt managementteam, vertrekken wij van de inzichten van Meredith Belbin over ‘het perfecte team’. Belbin stelt dat er idealiter 8 rollen vertegenwoordigd zijn in een team. Dit betekent niet dat een perfect team ook effectief uit acht personen bestaat. Elk groepslid heeft immers één dominante rol en één of twee secundaire rollen.
Hoe ziet mijn team eruit, wie vervult welke rol?
Om te checken of in jouw team alle rollen vertegenwoordigd zijn, organiseren wij een Belbin Workshop. Tijdens een dergelijke workshop krijg je niet alleen inzicht in je eigen rol, maar ook in die van de anderen (zie foto 1). Het kennen en aanvaarden van de rol van de anderen is daarbij een belangrijk streefdoel.
Welke rol ontbreekt in mijn team?
De workshop brengt ook aan het licht welke rollen sterk vertegenwoordigd, maar vooral welke rollen niet aanwezig zijn in het huidige team (zie foto 2).
Belbin onderscheidt in haar model acht kenmerkende teamrollen:
1. ORGANISATOR
De bedrijfsman organisator is de praktische uitvoerder die systemen en processen tot stand kan brengen om de teamdoelen uit te voeren. Zijn kracht ligt in de praktische uitwerking en uitvoering van oplossingen. De bedrijfsman staat met beide voeten op de grond. In de ogen van de andere teamleden kan dit overkomen als een gebrek aan enthousiasme over inspirerende visies. Maar zijn vaardigheid om deze visies en ideeën om te zetten in praktisch toepasbare producten is van grote waarde.
2. STUURMAN
De stuurman of de voorzitter zorgt ervoor dat alle leden effectief bijdragen aan de gesprekken en besluitvorming van het team. Hun zorg gaat uit naar eerlijke en gelijke bijdragen van alle teamleden. De voorzitter brengt de verschillende meningen in kaart en hakt vervolgens knopen door. Hij heeft doorgaans een neus voor consensus. Teamleden die uit zijn op een snelle besluitvorming kunnen gefrustreerd geraken door de drang van de voorzitter om iedereen bij het proces te betrekken. Zijn inbreng leidt wel vaak tot een betere kwaliteit van de besluitvorming.
3. VORMGEVER
Een dynamisch teamlid dat van een uitdaging houdt en die open bloeit bij druk en stress. Dit teamlid bezit de gedrevenheid en de moed om hindernissen te overwinnen.
4. BEVRUCHTER
Een creatief, fantasierijk, onorthodox, eerder introvert teamlid dat moeilijke problemen kan oplossen. Hoewel zij zich soms van andere teamleden afzonderen, komen zij altijd weer met een briljant idee op de proppen.
5. INFORMATOR
De informator of brononderzoeker is de netwerker van de groep, een verzamelaar van ideeën en relaties. Wat het team ook maar nodig heeft, de brononderzoeker kent vast iemand die deze informatie heeft of kan helpen. Door de sterke drang om te netwerken en mensen met elkaar in contact te brengen, kan deze persoon overkomen als vluchtig en snel afgeleid. Maar de connecties die hij of zij heeft buiten het team kunnen een grote toegevoegde waarde betekenen.
6. EVALUATOR
Een gematigd, strategisch en observerend teamlid, dat zich inzet om alle opties nauwkeurig af te wegen en een objectieve, neutrale mening uit te dragen. Door zijn objectiviteit kan hij het team ervan weerhouden verkeerde taken op te nemen.
7. TEAMWERKER
De teamwerker is gericht op het onderhouden van de sfeer en de persoonlijke relaties in het team. De groepswerker is gevoelig voor de stemming en de sfeer binnen de groep en zal in het team als eerste aandacht schenken aan teamleden die niet lekker in hun vel zitten, die zich buitengesloten of aangevallen voelen. De behoefte aan en aandacht van de groepswerker voor de persoonlijke relaties en de sfeer in het team kan frustrerend werken voor teamleden die snel vooruit willen en daarbij zelfs conflicten niet schuwen. De teamwerker kan ervoor zorgen dat de samenhang in de groep, ook op langere termijn, gewaarborgd blijft.
8. AFWERKER
De voltooier is de man van de details. Hij heeft oog voor het ontdekken van fouten en gebreken, en weet precies hoe het gesteld is met de planning van het team. Leden van het team die minder oog voor detail en perfectie hebben, kunnen gefrustreerd geraken door hun analytische en precieze aanpak. Maar het werk van de zorgdrager verzekert het team van kwaliteit en een tijdige oplevering van de doelen van het team.
Geert Motmans
geert.motmans@vanhavermaet.be
